عنوان : تجزیه و تحلیل تنگناها و محدودیتهای اجرای برنامه های بهبود کیفیت در صنایع کوچک ارومیه

دانشگاه آزاد اسلامي

واحد علوم و تحقيقات

پايان‌نامه كارشناسي ارشد رشته مدیریت دولتی

موضوع:

تجزیه و تحلیل تنگناها و محدودیتهای اجرای برنامه های بهبود کیفیت در صنایع کوچک ارومیه

استاد راهنما:

دکتر علی دنیوی

استاد مشاور:

دکتر جعفر صادق فیضی

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب:

چکیده ………………………………………………………………………………………………….   1  

فصل اول : کلیات …………………………………………………………………………………… 2

اظهار مسئله …………………………………………………………………………………………. 31-1        

اهمیت و ضرورت انجام پژوهش ……………………………………………………………….. 42-1        

اهداف مشخص پژوهش ………………………………………………………………………… 53-1        

1-4 فرضیات پژوهش ………………………………………………………………………………. 6

1-4-1 فرضیه اول …………………………………………………………………………………  7

1-4-2 فرضیه دوم ………………………………………………………………………………….  7

1-4-3 فرضیه سوم …………………………………………………………………………….. 7

1-4-4 فرضیه چهارم …………………………………………………………………………….  7

1-4-5 فرضیه پنجم ……………………………………………………………………………… 7

1-5 تعاریف و اصطلاحات ………………………………………………………………. 8

1-5-1 برنامه ریزی کیفیت ……………………………………………………………………….. 8

1-5-2 صنایع کوچک ………………………………………………………………………….. 8

1-5-3 برنامه کسب و کار ……………………………………………………………………….. 9

1-5-4 تکنولوژی ………………………………………………………………………………….. 9

1-5-5 محدودیتهای اقتصادی …………………………………………………………….. 9

1-5-6 سطح تخصص ………………………………………………………………………….. 9

1-5-7 کیفیت ………………………………………………………………………………… 9

فصل دوم : ادبیات پژوهش ………………………………………………………………….   11

2-1 تاریخچه و سیر تحول نظریه های بهبود کیفیت ……………………………….. 12

2-2 ضرورت کنترل کیفیت …………………………………………………………………. 12

2-2-1 نتایج تحقیقات در زمینه استقرار کنترل کیفیت ………………………………   14

2-3 مکانیزم روش QFD ……………………………………………………………………

2-3-1 مراحل  QFD…………………………………………………………………………..

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

2-3-2 نتایج تحقیقات در زمینه  QFD……………………………………………………

2-4 مدل کانو ………………………………………………………………………………….   17

2-5 مکانیزم ISO ………………………………………………………………………….

2-5-1 تاریخچه ISO9000 ……………………………………………………………

2-5-2 تعریف استاندارد ISO9000 ……………………………………………………

2-5-3 نتایج تحقیقات در زمینه ISO9000 …………………………………………..

2-6 مکانیزم مدیریت کیفیت ………………………………………………………..   24  

2-6-1 اصول مدیریت کیفیت ……………………………………………………….   25

2-6-2 نتایج تحقیقات مدیریت کیفیت …………………………………………….  26

2-7 مکانیزم مدیریت کیفیت جامع …………………………………………………   30

2-7-1 اصول مدیریت کیفیت جامع ………………………………………………     32

2-7-2 نتایج تحقیقات مدیریت کیفیت جامع ………………………………   34

2-8 مدل جایزه کیفیت دمینگ …………………………………………………..   40

2-9 مدل جایزه ملی کیفیت مالکوم بالدریج …………………………………….   42

2-10 مدل بنیاد اروپایی مدیریت کیفیت ……………………………………… 44

2-11 فن کیفیت خدمات ………………………………………………………   47

2-12 روش جوران …………………………………………………………………..   49

2-13 مدل هزینه یابی فرآیندی …………………………………………………   51

2-14 مدل کوه یخ ……………………………………………………………………   52

2-15 روش BSC …………………………………………………………………….

2-16 روش تاگوچی ………………………………………………………………..   54

2-17 روش ایشی کاوا ………………………………………………………………..   55

2-18 مدل مدیریت کیفیت جامع پیشرفته ……………………………………..   56

فصل سوم : روش پژوهش …………………………………………………………..   62

3-1 مقدمه ……………………………………………………………………………..   63

3-2 روش پژوهش ……………………………………………………………………….. 63

3-3 جامعه آماری ………………………………………………………………………..   64

3-4 نمونه آماری ……………………………………………………………………….   64

3-5 روش آماری ……………………………………………………………………..   64

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

3-6 اعتبار پرسشنامه ………………………………………………………………….   65

3-7 مشخصات پرسشنامه ……………………………………………………………..   66

3-8 فرآیند پژوهش ……………………………………………………………………. 66

فصل چهارم : توصیف و تجزیه و تحلیل داده ها ………………………………. 69

4-1 ارائه و تجزیه و تحلیل داده ها ………………………………………………….. 70

4-1-1 مطالعه سؤال اول ……………………………………………………………   70

4-1-2 مطالعه سؤال دوم ………………………………………………………   71

4-1-3 مطالعه سؤال سوم …………………………………………………………   73

4-1-4 مطالعه سؤال چهارم ……………………………………………………… 74

4-1-5 مطالعه سؤال پنجم …………………………………………………………… 76

4-1-6 مطالعه سؤال ششم ……………………………………………………………….   77

4-1-7 مطالعه سؤال هفتم ………………………………………………………….   79

4-1-8 مطالعه سؤال هشتم ……………………………………………………….   80

4-1-9 مطالعه سؤال نهم ………………………………………………………………. 82

4-1-10 مطالعه سؤال دهم…………………………………………………………… 83

4-1-11 مطالعه سؤال یازدهم …………………………………………………………….   85

4-1-12 مطالعه سؤال دوازدهم ……………………………………………………..   86

4-1-13 مطالعه سؤال سیزدهم ………………………………………………………….   87

4-1-14 مطالعه سؤال چهاردهم …………………………………………………… 89

4-1-15 مطالعه سؤال پانزدهم …………………………………………………………. 91

4-1-16 مطالعه سؤال شانزدهم …………………………………………………………. 92

4-1-17 مطالعه سؤال هفدهم ……………………………………………………………. 94

4-1-18 مطالعه سؤال هجدهم …………………………………………………….. 95

4-1-19 مطالعه سؤال نوزدهم …………………………………………………………. 97

4-1-20 مطالعه سؤال بیستم …………………………………………………………….. 99

4-1-21 مطالعه سؤال بیست و یکم ………………………………………………. 100

4-1-22 مطالعه سؤال بیست و دوم …………………………………………………. 102

4-1-23 مطالعه سؤال بیست و سوم ……………………………………………… 103

4-1-24 مطالعه سؤال بیست و چهارم ……………………………………………….. 104

4-1-25 مطالعه سؤال بیست و پنجم ……………………………………………. 106

4-1-26 مطالعه سؤال بیست و ششم ……………………………………………….. 107

4-1-27 مطالعه سؤال بیست هفتم ……………………………………………….. 109

4-1-28 مطالعه سؤال بیست و هشتم ……………………………………………. 110

4-1-29 مطالعه سؤال بیست و نهم ……………………………………………………. 112

4-1-30 مطالعه سؤال سی ام …………………………………………………………. 113

4-2 آزمون فرضیه ها ……………………………………………………………….. 115

4-2-1 مطالعه فرضیه اول ………………………………………………………………. 116

4-2-2 مطالعه فرضیه دوم ………………………………………………………. 118

4-2-3 مطالعه فرضیه سوم …………………………………………………………… 120

4-2-4 مطالعه فرضیه چهارم ……………………………………………………….. 122

4-2-5 مطالعه فرضیه پنجم ……………………………………………………….. 124

فصل پنجم : نتیجه گیری و پیشنهادات …………………………………………… 127

5-1 مقدمه ………………………………………………………………………. 128

5-2 فرآیند پژوهش ………………………………………………………. 128  

5-3 نتیجه گیری ………………………………………………………… 129

5-4 پیشنهادات …………………………………………………………. 131

5-5 پیشنهاد برای محققین آینده ……………………………………. 134

منابع و ماخذ داخلی …………………………………………………………. 135

منابع و ماخذ خارجی ……………………………………………………………. 139

پیوست …………………………………………………………………………. 142

چکیده:

با در نظر داشتن محیط رقابتی امروز، اهمیت برنامه های بهبود کیفیت به مقصود دستیابی به کیفیت محصولات و خدمات، کاهش هزینه ها و افزایش کارایی بیش از پیش عیان می گردد. برنامه های بهبود کیفیت به مقصود افزایش کیفیت محصولات و خدمات در صنایع کوچک به اجرا گذارده می گردد که به علت ویژگیهای خاص این صنایع، استقرار این برنامه ها دارای محدودیتهایی می باشد.

پژوهشهای زیادی در داخل و خارج از کشور، عوامل موثر بر اجرای برنامه های بهبود کیفیت ( عوامل درون سازمانی و برون سازمانی ) را مورد مطالعه قرار داده اند. مانند این عوامل می توان بر طرفداری مدیریت، آموزش، و فرهنگ سازمانی ( عوامل درون سازمانی )، فرهنگ جامعه، محیط پویا یا ایستا و وضعیت اقتصادی ( عوامل برون سازمانی ) تصریح نمود.

هدف از پژوهش حاضر مطالعه تنگنا ها و معضلات اجرای برنامه های بهبود کیفیت در شهرک های صنعتی شهرستان ارومیه می باشد. مطالعه از طریق آزمونهای آماری و با بهره گیری از نرم افزارهای آماری تحلیل گردید.

یافته های این پژوهش، فرضیه وجود ارتباط بین تکنولوژی، توجه مدیران و کارکنان، تخصص و محدودیتهای اقتصادی، با اجرای برنامه های بهبود کیفیت را تایید کردند. به بیانی دیگر پنج عامل تکنولوژی، توجه مدیران و کارکنان به برنامه های بهبود کیفیت، تخصص مدیران و مسئولین کیفیت و محدودیتهای اقتصادی از عواملی می باشند که استقرار برنامه های بهبود کیفیت را به شدت تحت تاثیر قرار می دهند. در واقع نقص در این عوامل می تواند، از موانع اجرای برنامه های بهبود کیفیت محسوب گردد.

فصل اول: کلیات

1-1- اظهار مسئله

صنایع کوچک به عنوان استراتژی مهم برای کاهش بیکاری محسوب می شوند. همچنین این صنایع به علت ویژگیهای خاص آن مانند انعطاف پذیری، رفتار خلاقانه و تصمیم گیری سریع که از مزیت های آن به شمار می رود. همچنین معایبی مانند، محدودیتهای مالی و انسانی و اطلاعاتی، مورد توجه می باشند (Cemal Akyüz, Akyüz, Serin, Cindik,2006 ). استقرار برنامه های بهبود کیفیت در این صنایع نیازمند در نظر گرفتن این ویژگیها می باشد که ممکن می باشد در راستای آن محدودیتها و مشکلاتی وجود داشته باشد.

بر اساس بررسیهای انجام شده رقابت فروشندگان و عرضه کنندگان یک محصول و یا خدمت به اشکال گوناگونی ظاهر می گردد لکن مهمترین جنبه آن کیفیت می باشد (فاطمی قمی، ۱۳۷۰). همچنین کیفیت یکی از مهمترین عواملی می باشد که می تواند به عنوان عاملی مؤثر در کسب درآمد مورد نیاز صنایع و نهایتاً کشور تأثیر بسزایی داشته باشد (مهرگان، 1۳۷۹). سازمانها برای رسیدن به حد مطلوب کیفیت از برنامه های مختلفی مانند بسترسازی فرهنگی، مدیریت کیفیت جامع، کنترل کیفیت آماری، روش QFD[1]، آموزش پرسنل و …بهره گیری میکنند. اجرای صحیح و مؤثر این برنامه ها در سازمانها، توأم با مشکلاتی می باشد که سازمانها با آن درگیر می باشند.

بر اساس بررسیهای انجام شده از منابع داخلی، برنامه های بهبود کیفیت در داخل کشور بیشتر در زمینه خدمات(بانکها و بیمارستانها) و صنایع تولیدی بزرگ مورد توجه قرار گرفته می باشد و اهتمام چندانی به اجرای این برنامه ها در صنایع کوچک صورت نگرفته می باشد (وطن خواه، گوهری، عبدی، 1389؛مهرگان ۱۳۷۹). از این رو در این پژوهش با در نظر گرفتن شرایط و ویژگیهای خاص صنایع کوچک کوشش در شناسایی عوامل مؤثر بر اجرای برنامه های بهبود کیفیت و موانع و تنگناهای عمده بر سر راه استقرار این برنامه ها، شده می باشد.

2-1- اهمیت و ضرورت انجام پژوهش

با در نظر داشتن رقابت شدید میان فروشندگان و عرضه کنندگان یک محصول و یا خدمت به ویژه در سالهای اخیر، اهمیت کیفیت تولیدات و خدمات موجب شده می باشد که اکثر سازمانها توجه زیادی به اجرای برنامه های بهبود کیفیت معطوف دارند. آن چیز که در این راستا اهمیت بسزایی دارد، در نظر داشتن موانع و تنگناهای استقرار این برنامه ها می باشد. و نظر بر اینکه شهرکهای صنعتی ارومیه مانند صنایعی هستند که نقشی مهم در اشتغال و تولیدات صنعتی این شهرستان را دارا می باشند، بدیهی می باشد که ژرف نگری بیشتر بر عوامل مؤثر بر استقرار برنامه های بهبود کیفیت در این صنایع، نقشی کلیدی در رسیدن به اهداف سازمانی و همچنین ارتقای بهره وری خواهد داشت. در این پژوهش کوشش در مطالعه متغیرهای درون سازمانی(توجه مدیران و کارکنان، تکنولوژی، تخصص و محدودیتهای اقتصادی) بر اجرای برنامه های بهبود کیفیت در صنایع کوچک با در نظر داشتن شرایط خاص این صنایع، شده می باشد.

مطالعه تحقیقات گوناگون منابع داخلی و خارجی پیرامون اجرای برنامه های بهبود کیفیت نشان می دهد که محققان مختلف عوامل متعددی را در این امر موثر می دانند. طبق نظر آقای نوریاکی کانو و پل لیلرانک ، سکون انسانی، عدم تمایل به بهره گیری از روشهای کنترل کیفیت، فقدان منابع، ضعف سیستم مدیریت و فرهنگ جامعه از عواملی می باشد که بر اجرای برنامه های بهبود کیفیت اثرگذار می باشد( لیلرانک، کانو، 1374). در حالیکه بن کلگ[2] و بون تان[3] اعتقاد دارند نیازهای مشتریان و عملکرد رقبا فاکتورهای مهم در پیاده سازی این برنامه ها می باشند(Clegg, Tan,2007).

موانع عمده مطالعه شده در ایران شامل موانع اقتصادی، رضایت مشتریان و کارکنان، منابع(مالی و انسانی)، ساختار و فرهنگ سازمانی، موانع آموزشی، نگرشها و انتظارات می باشد (جمشیدی، بهمن ماه ۱۳۷۹ ؛ دنیوی، اسفند ۱۳۸۳؛ نعمتی، ۸۴).

3-1- اهداف مشخص پژوهش

یکی از اهداف این پژوهش، مطالعه تکنولوژی مورد بهره گیری در صنایع کوچک و تأثیر آن بر اجرای برنامه های بهبود کیفیت می باشد زیرا که در عصر اطلاعات ویژگیهای خاصی بر جهان حاکم می باشد که مانند مهمترین آنها سرعت تغییرات می باشد که هر لحظه بر شتاب آن اضافه می گردد. در این شرایط محیطی، یک مؤسسه اقتصادی و یا خدماتی زمانی می تواند به اهداف سازمانی خود و بهبود بهره وری در سازمان خویش دست یابد که این تغییرات را بشناسد، آن را پیش بینی کند و در نهایت آن را بپذیرد و با آن همگام گردد. لذا آن چیز که در این راستا مورد مطالعه قرار می گیرد این می باشد که با در نظر داشتن تغییرات و تحولات در تکنولوژی و رقابت در سطح فشرده، آیا تکنولوژی مورد بهره گیری در صنایع کوچک شهرستان ارومیه بر اجرای برنامه های بهبود کیفیت مؤثر می باشد؟

از اهداف دیگر قابل مطالعه در این پژوهش توجه مدیران به برنامه های بهبود کیفیت می باشد. بر اساس نتایج بررسیهای انجام شده در داخل و خارج از کشور، انگیزه، طرفداری و تعهد مدیران در اجرای برنامه های بهبود کیفیت عاملی کلیدی می باشد (تورانی، طبیبی، شهبازی، بهار ۸۷ ؛ حمیدی، طبیبی، بهار ۸۳؛ دنیوی، اسفند ۱۳۸۳؛,2010 Jayaram, L. Ahire, Dreyfus). با در نظر داشتن اینکه توجه منفی مدیران به برنامه های بهبود کیفیت که حامیان اصلی این برنامه ها به شمار می طریقه، استقرار آنها را دچار مشکل می کند، از این لحاظ قابلیت مطالعه را دارا می باشد.

مانند اهداف دیگر قابل مطالعه در این پژوهش، سطح تخصص مدیران در زمینه برنامه های بهبود کیفیت می باشد. مدیران و مسئولین کنترل کیفیت مانند افراد کلیدی در اجرای مؤثر برنامه های بهبود کیفیت می باشند. لذا سطح تخصص آنان در این زمینه نیز می تواند از فاکتورهای تعیین کننده باشد و به این ترتیب قابلیت مطالعه را دارا می باشد و آن چیز که در این راستا مورد مطالعه قرار می گیرد این می باشد که آیا سطح تخصص مدیران و مسئولین کنترل کیفیت می تواند بر استقرار برنامه های بهبود کیفیت مؤثر باشد؟

مانند اهداف دیگر در این پژوهش، مطالعه محدودیتهای اقتصادی صنایع کوچک و تأثیر آن در استقرار برنامه های بهبود کیفیت می باشد. با در نظر داشتن اینکه صنایع کوچک با محدودیتهای مالی دست به گریبان هستند (Cemal Akyüz, Akyüz, Serin, Cindik, 2006 ) که این خود منجر به محدودیتهای انسانی و اطلاعاتی می گردد، لذا تنگناهای اقتصادی صنایع کوچک می تواند یکی از عوامل مهمی باشد که اجرای این برنامه ها را تحت تأثیر قرار می دهد. در واقع در صورت چشم گیر بودن محدودیتهای اقتصادی، این عامل می تواند به عنوان مانعی بر سر راه این برنامه ها محسوب گردد.

مانند اهداف دیگر قابل مطالعه در این پژوهش، توجه کارکنان به برنامه های بهبود کیفیت می باشند. با در نظر داشتن اینکه مجریان اصلی برنامه های بهبود کیفیت کارکنان می باشند، و در صورتی که انگیزه کافی در این زمینه در آنان وجود نداشته باشد، می تواند از عوامل مهمی باشد که استقرار این برنامه را با مشکل مواجه می کند. همچنین اگر کارکنان، آگاهی و آشنایی لازم با برنامه های بهبود کیفیت و ضرورت اجرای آن را نداشته باشند بر اجرای این برنامه ها اثر منفی خواهد گذاشت. در واقع در صورت توجه مثبت، نیروی کار با انگیزه می تواند کارها را بهتر انجام دهد و در کل کیفیت بیشتر را به دنبال خواهد داشت و از این لحاظ دارای قابلیت مطالعه می باشد. به گونه کلی اهداف زیر را می توان برای این پژوهش شمرد:

الف- مطالعه ابعاد و جوانب گوناگون برنامه های بهبود کیفیت در صنایع کوچک

ب- مطالعه موانع و معضلات اجرای برنامه های بهبود کیفیت در محیط داخلی(تکنولوژی، توجه مدیران، سطح تخصص، محدودیتهای مالی، توجه کارکنان)

ج- ارائه راهکارها و پیشنهاداتی برای اجرای برنامه های بهبود کیفیت در صنایع کوچک

[1] – Quality Function Deployment

[2] – Ben Clegg

[3] – Boon Tan

تعداد صفحه : 162

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان